28 صفر؛ سالروز شهادت مظلومانه سبط اكبر امام حسن مجتبى(ع)
امام حسن مجتبى(ع)؛ آیئنه تمام نماى صفات نبوى‌
تصویر خبر
امام حسن مجتبى(ع) در شب نیمه رمضان سال سوم هجرى در مدینه چشم به جهان گشود و حدود هفت سال از دوران زندگى پیامبر اكرم(ص) را درك كرد و پس از آن حضرت حدود سى سال با پدر بزرگوارشان على بن ابى طالب(ع) ملازمت داشت. بعد از شهادت امیرمؤمنان(ع) به مدت ده سال عهده دار مقام امامت بودند و بنابه نقلى در ۲۸ صفر سال پنجاه هجرى در سن ۴۷ سالگى به دستور معاویه بن ابى سفیان و به دست جعده دختر اَشْعَثِ بنِ قِیس مسموم شد و بر اثر همان زهر به شهادت رسیدند

*  فضائل و مكارم امام حسن مجتبى(ع)

وجود امام حسن مجتبى(ع) براى امت اسلام وجودى پر از خیر و بركت است؛ چنان‌كه حضرت رسول اكرم(ص) به مناسبت‌هاى مختلف در توصیف این وجود بابركت امام حسن مجتبى(ع) سخن گفته‌اند؛ ازجمله فرموده‌اند: «اگر قرار بود عقل به‌صورت یك انسان تجسم پیدا كند به‌صورت امام حسن(ع) ظاهر مى‌شد.» حضرت امام حسن(ع) به گونه‌اى در دامان وحى و خاندان عصمت و طهارت پرورش یافته بودند كه آینه تمام نماى جدبزرگوار خویش بودند. روزى رسول خدا(ص) خطاب به امام حسن فرمودند: «اَشْبَهْتَ خَلْقى و خُلْقى.»

از صفات برجسته و معروف امام حسن(ع) حلم و بردبارى بود. به گونه‌اى كه «الحِلْمُ الحَسَنِیَّه» در فرهنگ اسلامى ضرب-المثل شده است. بردبارى و سعه صدر آن حضرت به اندازه‌اى بوده است كه سرسخت‌ترین دشمنان او نیز به این صفت همواره اعتراف داشتند. نقل مى‌كنند وقتى جنازه مطهر امام حسن(ع) را پس از ممانعت عده‌اى از دفن آن دركنار مرقد رسول خدا(ص)، به طرف بقیع حمل مى‌كردند، ناگهان امام حسین(ع) متوجّه شدند كه مروان یكى از سرسخت‌ترین دشمنان برادر بزرگوارش امام حسن در تشییع حضور دارد. امام حسین(ع) از این كار او متعجب شدند و سپس از وى پرسیدند: «شما كه تا برادرم زنده بود همواره مایه اندوه او بودید. چه شده كه اكنون در تشیع جنازه‌اش شركت كرده اید؟» مروان گفت: «آرى این كارها را در حق كسى انجام دادم كه حلم و خویشتن دارى او با كوه‌ها برابرى داشت.»

هم‌چنین امام حسن(ع) در حیات خویش اسوه عبادت و زهد و تقوا و پارسایى بود؛ در دورانى كه دنیاپرستى سرلوحه برخى حاكمان همچون معاویه شده بود؛ چنان‌كه امام صادق(ع) در خصوص عبادت آن حضرت می‌فرمایند: «حسن بن على(ع) عابدترین مردم زمان خود بودند. آن گاه كه به نماز مى‌ایستادند اعضاى بدنش از شدّت خضوع در برابر عظمت پروردگار عالم به لرزه در مى‌آمد و رنگ مباركش دگرگون مى‌شد.» از امام باقر(ع) نیز روایت شده است كه امام حسن(ع) حدود بیست بار از مدینه به قصد زیارت خدا پیاده رفت و مى‌فرمود از خدا شرم دارم كه غیر پیاده به دیدارش بروم.

روزى امام حسن مجتبى(ع) از راهى عبور مى‌كردند. مردى از اهل شام با آن حضرت روبه‌رو شد و بدون مقدمه شروع به ناسزا گفتن نسبت به امام(ع) كرد. حضرت امام حسن(ع) هیچ عكس العملى نشان نداد. وقتى آن مرد از ناسزا گفتن باز ایستاد، امام(ع) به او نزدیك‌تر شده، با تبسم به او سلام كردند؛ آنگاه فرمودند: «اگر اجازه بدهید حاضرم به شما كمك كنم. اگر چیزى لازم دارى آن‌را برایت فراهم كنم یا اگر راه را گم كرده‌اى آن‌را به تو نشان دهم و اگر گرسنه‌اى ترا سیر كنم. اگر فقیرى‌بى‌نیازت سازم. به هرحال اگر حاجتمندى حاضرم در برآوردن حاجت تو بكوشم.» چون مرد شامى این رفتار را از امام حسن(ع) دید، ناگهان به گریه افتاد و گفت: «اَشْهَدُ انَّكَ خَلِیفُة اللّهِ فى ارضِهِ؛ گواهى مى‌دهم كه تو خلیفه خدا در روى زمین هستى.»

*  شهادت در اوج مظلومیت‌

حكومت اموى پس از تحمیل صلح بر امام حسن(ع) گرچه به بسیارى از اهداف خود رسیده بود، ولى همچنان وجود امام حسن(ع) مانع از به اجرا درآوردن برخى از نیّات پلید آنان بود. ازجمله اهدافى كه معاویه دنبال مى‌كرد تعیین جانشین براى خود بود. وى از اجراى این تصمیم كه برخلاف مفاد صلح نامه او با امام حسن(ع) بود وحشت داشت و مى‌دانست كه اگر در زمان حیات آن حضرت به چنین كارى دست بزند، بدون‌شك با مخالفت شدید وى روبه رو خواهد شد. بر این اساس تصمیم گرفت از هر راه ممكن امام را به شهادت برساند. پس از بررسى‌هاى زیاد جعده همسر امام را مناسب‌ترین فرد براى تحقق بخشیدن به این هدف پلید دید. آن گاه به‌صورت محرمانه و با ارسال صدهزار درهم به جعده، به او قول داد كه اگر امام را به شهادت برساند او را به همسرى یزید درخواهد آورد. بدین وسیله جعده آن حضرت را با ریختن زهر در آب آشامیدنى مسموم كرد و طولى نكشید بر اثر آن، امام حسن(ع) به شهادت رسید.

*  وصایاى آموزنده امام حسن(ع) به جُناده‌

جُنادَه بن اَبى اُمَیه پس از مسموم شدن امام حسن(ع) به حضور آن حضرت رسید. پس از احوال پرسى، به امام عرض كرد:اى فرزند رسول خدا؛ مرا موعظه كن. امام(ع) مطالب بسیار مهمّى بیان كردند و ازجمله فرمودند: «اى جُناده خود را براى سفرى كه در پیش دارى پیش از فرا رسیدن اجل مهیا كن. بدان تو همواره دنیا را طلب مى‌كنى و مرگ هم تو را طلب مى‌كند. اندوه روزى را كه هنوز نرسیده است بر روزى كه در آن هستى باور مكن... بدان در مال حلال دنیا حساب و در حرام آن كیفر و عقاب و در اموال شبهه ناك عتاب هست... براى دنیاى خود به گونه‌اى تلاش كن كه گویى همیشه در آن باقى‌خواهى ماند و براى آخرت به گونه‌اى كار كن كه گویى همین فرداخواهى مُرد. اگر طالب عزّت‌بى‌عِدّه وعُدّه و هیبت‌بى‌مُلك و سلطنت هستى از خوارى و ذلّت گناه و نافرمانى خدا پرهیز كن و به اطاعت از فرمان او خود را ملزم ساز.»

*  تشییع پیكر مظلومانه كریم اهل بیت(ع)

چون امام حسن(ع) را مسموم كردند و حال ایشان دگرگون شد برادرشان امام حسین(ع) به بالین آن حضرت حاضر شدند. وقتى جویاى احوال او گشتند امام حسن(ع) فرمودند: «خود را در اوّلین روز از روزهاى آخرت و آخرین روز از روزهاى دنیا مى‌بینم.» در ادامه، این‌گونه وصیت فرمودند: «گواهى مى‌دهم به وحدانیت خدا و این‌كه براى او شریكى نیست و تنها او سزاوار پرستش است. هركه اطاعت او را در پیش گیرد رستگار مى‌شود و هركه نافرمانى‌اش كند گمراه مى‌گردد و كسى‌كه از گناهان و تقصیراتش به نزد او توبه كند هدایت مى‌شود. اى حسین، جنازه مرا در كنار جدم رسول خدا(ص) دفن كن به شرط آن كه كسى مانع این كار نباشد. اگر تو را از این كار باز داشتند مبادا بر آن پافشارى كنى؛ چون راضى نیستم به‌خاطر این كار قطره‌اى خون به زمین ریخته شود.» با این وصیت حضرت بود كه وقتى در تشییع پیكر آن حضرت دشمنان مانع شدند و حتى تابوت ایشان را تیرباران كردند، بنى‌هاشم دست به شمشیر نبردند و سكوت اختیار كردند و پیكیر پاك حضرت امام حسن(ع) را مظلومانه در غربت بقیع دفن كردند؛ بقیعى كه همچنان صحنه مظلومیت امام حسن(ع) را نمایانگر است.

 

چهارشنبه 1399/8/7 - 0 : 0

پرتال استان ها

 

آخرین اخبار